Okul Öncesi Çocuklarda Beslenme

okul öncesi çocuklarda beslenmeBeslenme; vücudumuzu oluşturan hücrelerin doğru ve düzenli çalışabilmesi için temel besin öğelerini ( protein, yağ, karbohidrat ,vitamin-mineraller ve benzeri) yeterli miktarda almaktır.

Beslenme; anne karnında başlar ve hayat boyu devam eder.

  • Bir çocuğun büyümesi, gelişmesi, sosyalleşebilmesi ve kişiliğinin, karakterinin şekillenmesi için beslenme çok önemlidir. Çocukluk-ergenlik-yetişkinlik çağındaki alışkanlıkların temeli bu yıllara dayanır.
  • Okul öncesi dönemde yeterli ve dengeli beslenme demek, çocuğun bedensel ve kişisel özelliklerini şekillendirmesi ve bu doğrultuda gelişmesi demektir.
  • Bir çocuğun beslenmesi için çocuğun yemek yemeğe zorlanmaması gerekir. Çocuklarını sevdikleri için bu davranışın doğru olduğunu düşünen ebeveynin isteği doğru fakat davranış şeklinin çocuğa zarar verebileceği tartışılamaz.
  • Ailenin çocuk yemek yesin diye çocuğu zorlayarak yemek yedirmesi kişilik haklarına aykırıdır. Ailenin başlangıçta yaptığı olumsuz yaklaşım devam ettikçe çocuğunun bu durumu kulllanması kaçınılmazdır. Bu tutumu devam ettiren aile sözünü geçirmek için zamanla bu olumsuz davranışların dozunu da arttırmak zorunda kalacaktır.
  • Çocuğa -yemek yemek senin kişisel sorumluluğun ve biz bunun için ortamı sağlarız- bilinci verilmediği müddetçe ailenin olumsuz davranışları (yemeği çocuğun ağzına tıkıştırma gibi) devam edecektir. Çocuk büyüdükçe de ailenin olumsuz davranışının gücü veya yöntemi değişecektir.. Bu durum belli bir süre sonra ailede güç savaşı, iktidar mücadelesi haline dönüşür. Bunun bir başka örneği de; çocukla inatlaşma, çocuğun başka davranışlarına yansıması sonucu çocuk inatçılığı diğer kendi isteklerinde kullanmasına yol açacaktır.
  • 2 tane aile ortamı var diyelim.,

İlk aile çocuklarına zorla yediriyor. Baskıyla ve zorla yemek yiyen çocuk ile kendi isteği ile yemek yiyen çocuk arasındaki fark ait olma konusunda :

çocuğa ikinci ailenin verdiği mesaj şudur;

-sen bana aitsin senin birey olma durumun yok, istediğimi sana yaptırırım.- Bu mesajları alan çocuk kendini annesine ait görür ve birey olarak görmez, güçsüz olarak görür. Çocuk ilk başta direnir sonrasında yemek yersem beni sever bilinci ile direnmeyi sonlandırır. İsteyerek yemek yemesi gerekirsen zorla ve istemeyerek yapma alışkanlığına başlar.

  • Çocukta var olan bir diğer düşünce de; Ben önemsizim ama benim yemek yemem lazım düşüncesine hakim olan çocukların ileriki yaşlarda obezite olma riski artıyor.
  • Çocuk doydum dediği halde çocuğun doymadığına inanan anneye karşı çocukta oluşan bilinç şu oluyor;- ben doyduğumu hissediyorum ama annem doymadığıma inanıyor o zaman ben doyduğumu anlamıyorum- bilinci oluşuyor. Bu durum da çocuğun ileriki yaşlarda var olacak özgüvenine ve sorumluluk bilincine bugünden zarar veriyor. Çocuğun karar verme mekanizması yok olur böylece çocuk iç yönetimi gerçekleştiremez.
  • Zorla yemek yedirilen çocuklarda yetişkinlik döneminde görülen kişilik özelliklerinden bazıları;

Hayır diyemeyen,

Kendi sınırlarını bilemeyen,

Kendi özünden kopan,

Dışarıdan yönetilmeye mahkum,

Zorlandığı zaman boyun büken, kabullenen, hakkını arayamayan birer kişi haline gelirler.

Veya

İnatçı,

Hırçın,

Uyumsuz birer kişi haline gelirler.

 

  • Ailede olması gereken temel değerlerden en önemlileri; çocuğun açlığına, çocuğun sınırlarına, çocuğun kişisel alanına saygı duymaktır.

Ebeveynlere Öneriler

  • Çocuklarınızın kendi yemek servislerini yapmalarına teşvik edin.
  • Yemek yeme zamanını özel kılın. Telefon, tablet ve televizyon izleterek çocukları yemek yeme alışkanlıklarından uzak tutun. Çocuk, yemek yemenin oyun olmadığını anlamalıdır.
  • Öğünlerini, çocuğunuzun yaşına göre seçin ve çocuğunuza ait küçük tabaklarda öğünler koyun.
  • Tatlıları ödül olarak sunmayın.
  • Yemek yerken zaman konusunda baskı yapmayın.
  • Çocuklarınızla birlikte sık sık yemek yapın.
  • Yiyecekleri değişik şekillerde hazırlayın (süsleme sanatından yararlanın.).
  • Yemek öğünlerinde çeşitlendirme yapmaya özen gösterin. Bu şekilde çocuğa yemek seçme şansını tanımış olursunuz.
  • Çocuk yemeği yemediği taktirde anne-baba yemeğini yemeli ve masa toplanmalıdır. Masa toplandıktan sonra aç kalacağı baştan çocuğa açıklanmalıdır. Çocukların sorumluluk almasına müsaade edilmelidir.
  • Sofrada tartışma ve üzüntü verici konuşmalar yapmayın.
  • Israr etmeyin, zorlamayın, tehtit etmeyin, kıyaslamayın ve yemek yemeyi ödül haline getirmeyin.